على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1029
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ظاهر مكه مانند ثبير الاثبرة و ثبير الخضراء و ثبير النصع و ثبير الزنج و ثبير الاعرج و ثبير الاحدب و ثبير غيناء . ج : اثبره . ثبين ( sabin ) ا . ع . جامه و مانند آن كه در آن خرما و جز آن كرده در بر گيرند . ثت ( satt ) ا . ع . كسى كه حدث كند وقت جماع و يا انزال كند پيش از ادخال . و شكاف در سنگ . ثتم ( satm ) م . ع . ثتمت المراة خزرها ثتما ( از باب نصر ) : شكافت و باز كرد آن زن دوخت و بخيهء خود را . و ثتم ما فى بطنه : انداخت آنچه را كه در شكم خود بود . ثتن ( satan ) م . ع ثتن اللحم ثتنا ( از باب سمع ) : گنديده شد و بوى گرفت آن گوشت . و ثتنت اللثة : گنده شد بن دندان و بدبو و فرو هشته گرديد . ثتن ( saten ) و ثتنة ( satenat ) ص . ع . بدبوى و گنديده يق لحم ثتن و لثة ثتنة . ثتوت ( sotut ) ا . ع . شكافهاى در زمين . ج : ثت ( satt ) . ثتى ( st ) و ( saty ) ا . ع . پوست خرما و خرماى تباه شده كه از درخت فرو ريزد و خرماى ردى . و كاه ريزه و يا هر چيز ريزهاى كه بدان غرارهها را پر كنند . ثج ( sajj ) م . ع . ثج الماء ثجوجا و ثجيجا ( از باب ضرب ) : روان شد آب . و ثج الماء ثجا ( از باب نصر ) : روان كرد آب را . ثج ( sajj ) ا . ع . روان كردن خون قربانى الحديث افضل الحج العج و الثج و عج بلند كردن آواز است به تلبية . ثجات ( sajj t ) ع . ج . ثجة . ثجاج ( sajj j ) ص . ع . مطر ثجاج : باران ريزان قوله تعالى وَ أَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً . ثجة ( sajjat ) ا . ع . مرغزارى كه در آن استخر و آبگيرها باشد . ج : ثجات . ثجر ( sajr ) م . ع . ثجر التمر ثجرا ( از باب نصر ) : آميخت خرما را بكنجارهء غورهء خرما . و ثجر الماء : روان كرد آب را . ثجر ( sajr ) ا . ع . آب يق فيه ثجر اى ماء . ثجر ( sajr ) و ( sajer ) ا . ع . ستبر پهناور و عريض . ثجر ( sojar ) ا . ع . جماعتهاى متفرقه و تيرهاى پهن ستبر سرو . ج : ثجرة . ثجرة ( sojrat ) ا . ع . زمين پست . و ميان وادى و فراخى آن . و ميانهء سينه و يا اعلاى آن . و گرداگرد مغاك چنبر گردن . و بروت شتر . و پارهء پريشان از گياه و جز آن . ج : ثجر ( sojar ) . ثجل ( sajal ) م . ع . ثجل الرجل ثجلا ( از باب سمع ) : كلان شكم و برآمده تهيگاه گرديد آن مرد . ثجل ( sojl ) ع . ج . اثجل و ثجلا . و ا خ . نام موضعى . ثجلاء ( sajl ' ) ص . ع . مؤنث اثجل زن شكم كلان وزن برآمده تهيگاه . ج : ثجل . و جلة ثجلاء : جلت بزرگ . و كذلك المراة ثجلاء . ج . ثجل . و راوية ثجلاء : راويهء فراخ . ثجلة ( sojlat ) و ( sajlat ) ا . ع . كلانى و فراخى شكم . ثجم ( sajm ) م . ع . زود باز داشتن از چيزى . و ثجمت السماء : زود باريد و دوام گرفت ( و الفعل من نصر ) . ثجم ( sajam ) م . ع . زود برگرديدن ( و الفعل من سمع ) . ثجن ( sajn ) و ( sajan ) ا . ع . راه در زمين سخت و سنگستان . ثجو ( sajv ) م . ع . ثجا ثجوا ( از باب نصر ) : خاموش گرديد . ثجوج ( sojuj ) و ثجيج ( sajij ) م . ع . ثج ثجا و ثجوجا و ثجيجا . مر . ثج . ثجيج ( sajij ) ا . ع . سيلاب و توجبه . ثجيجة ( sajijat ) ا . ع . مسكهء شير كه بر دست و مشك چسبد . ثجير ( sajir ) ا . ع . كنجاره و ثفل . ثحثاح ( sahs h ) ص . ع . قرب ثحثاح : قرب سريع و شتاب . ثحثحة ( sahsahat ) ا . ع . آوازى كه در او گرفتگى باشد نزديك كام . ثحج ( sahaj ) م . ع . ثحجه ثحجا ( از باب فتح ) : سخت كشيد آن را . ثحف ( sehf ) و ( sahef ) ا . ع . شكنبهء طبقدار مانند طبقهاى سرگين . ج : اثحاف . ثخانة ( sax nat ) م . ع . ثخن ثخونة و ثخانة و ثخنا ( از باب كرم ) : ستبر و سخت گرديد . ثخرط ( sexret ) ا . ع . نام گياهى . ثخن ( sexan ) م . ع . ثخن ثخانة و ثخنا . مر . ثخانة . ثخن ( sexan ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستبرى و كلفتى . ثخن ( soxon ) ع . ج . ثخين . ثخونة ( soxunat ) م . ع . ثخن ثخانة و ثخونة . مر . ثخانة . ثخين ( saxin ) ا . ع . حليم بارزانت . ثخين ( saxin ) ص ع . ستبر و سخت . ج : ثخن . و رجل ثخين السلاح : مرد گران سلاح . و ثوب ثخين النسج : جامهء ستبر بافت .